العلامة المجلسي

444

حياة القلوب ( فارسي )

در قرآن فرمود أَصْلُها ثابِتٌ وَفَرْعُها فِي السَّماءِ . تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها يعنى ظاهر مىشود علوم قرآن از ما در هر زمان از براي مردم ، ودشمنان ما أهل بيت شجرهء ملعونه‌اند كه مىخواهند اطفاء كنند وخاموش نمايند وفرونشانند نور ما را به دهنهاى خود وخدا البتة نور ما را تمام مىكند هر چند ابا كنند ونخواهند كافران ومنافقان ، واگر مىفهميدند منافقان معنى اين آيات را كه بيان كردم هرآينه از قرآن مىانداختند چنانچه انداختند از قرآن آيات بسيار را كه در مدح ما ومذمّت دشمنان ما صريح بود « 1 » . مترجم گويد : تأويلاتى كه در اين أحاديث شريفه وارد شده انطباق آنها بر آيات كريمه غايت وضوح دارد ، كه معلوم است مثلي كه خدا زده براي ايمان وعلوم حقّه أموري است كه موجب سعادت ابدى دنيا وعقبى مىگردند وآنها را تشبيه به درختى فرموده زيرا كه خدا در أكثر آيات لذات روحانيّه را به لذات جسمانيّه كه همّت قاصران مقصور بر آن است مثل زده است وأمور معقوله را به أمور محسوسه كه منبع علم جاهلان است تشبيه نموده ، پس علم وايمان واعمال صالحه را تشبيه فرموده است به درخت ثابت محكمى كه سر به آسمان كشيده وريشهء آن درخت حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است كه منبع جميع كمالات است ، وچنانكه اجزاء درخت از ريشه غذا مىخورند وتربيت مىيابند جميع أئمة واتباع ايشان در خور انتساب به آن جناب از أو بهرمند مىگردند ، وساق آن درخت حضرت أمير عليه السّلام است كه أول نموّ آن درخت است ونمايش درخت به آن است وساير اجزاء به توسط آن بهره مىبرند ، وحضرت فاطمه عليها السّلام به منزلهء شاخهء بزرگ آن درخت است كه واسطهء انتساب جميع أئمة است به حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وبه توسط أو نور آن حضرت به ايشان سرايت كرده است ، وشاخه‌هاى ديگر كه از شاخهء بزرگ رسته است مثال ساير أئمة عليهم السّلام‌اند كه به توسط ايشان ثمرات علوم رسالت به خلق مىرسيد وأنوار مصطفوي ومرتضوي همه در ايشان مجتمع گرديده وهر كه چنگ در يكى از آنها زند به آسمان رفعت وكمال مرتفع مىشود وعلوم ايشان كه به مردم مىرسد وقلوب وأرواح

--> ( 1 ) . احتجاج 2 / 44 ، ودر آنجا قسمتى از روايت ذكر شده است .